Pięciostopniowa skala klasyfikacji odleżyn

Osoby, które nie mogą się samodzielnie poruszać i przez swój stan zdrowia są zmuszone do ciągłego leżenia, są narażone na powstawanie ciężko gojących się ran nazywanych odleżynami. Właściwa opieka może pomóc w zapobieganiu ich pojawieniu się, często jednak wymaga to dużego wysiłku zarówno ze strony chorego, jak i opiekuna. O wiele łatwiej będzie zastosować profilaktykę przeciwodleżynową, korzystając ze specjalnych materacy.

Czym są odleżyny i jak się je klasyfikuje?

Długotrwałe przebywanie w jednej pozycji siedzącej lub leżącej może prowadzić do osłabienia krążenia krwi w uciskanej tkance, a z czasem do całkowitego zatrzymania jej przepływu. Następstwem takiego stanu rzeczy jest powstawanie owrzodzeń, a wreszcie trudno gojących się ran i martwicy. Odleżyny pojawiają się najczęściej w miejscach, gdzie kości nie są osłonięte tkanką tłuszczową lub mięśniami. Zwykle będą tworzyły się m.in. na piętach, pośladkach, pod łopatkami oraz głowie. Prawdopodobieństwo ich wystąpienia zwiększa się wraz z obecnością takich czynników jak np. osłabienie czucia, niedożywienie i słabe nawodnienie oraz choroby współistniejące. Stan pacjenta z odleżynami jest oceniany na 5-stopniowej skali.

Przy stopniu I występują zaczerwienienia, które łatwo ustępują po ustaniu nacisku. W przypadku stopnia II nastąpiło już uszkodzenie mikrokrążenia, zaczerwienienie nie blednie, a objawy to pęcherze z osoczem, uszkodzenia naskórka i ból. Stopień III to uszkodzenie wszystkich warstw skóry, obrzęk i rumień, a także czerwona ziarnina. Gdy pojawiają się odleżyny IV stopnia, uszkodzona jest skóra i tkanka podskórna, a w ranie widoczna jest martwica. Przy odleżynach stopnia V martwica obejmuje także kości. Ponieważ leczenie odleżyn jest trudne, najlepsza będzie właściwa profilaktyka i stosowanie u pacjentów leżących materaców przeciwodleżynowych, które mogą zapobiec podrażnieniu skóry.

Jak działają materace przeciwodleżynowe?

Materace przeciwodleżynowe zmieniają obciążenie poszczególnych partii ciała pacjenta, co sprzyja lepszemu przepływowi krwi, a tym samym odżywieniu tkanek i usuwaniu produktów przemiany materii na poziomie komórkowym. Jest to możliwe za sprawą komór, do których pompowane jest powietrze oraz systemu, który naprzemiennie opróżnia je i wypełnia. Materace przeciwodleżynowe są dostępne w wersjach z komorami pęcherzykowatymi albo rurowymi. Poszczególne modele różnią się od siebie ilością komór, a zarazem wielkością obszarów, na których dochodzi do zmian podparcia ciała pacjenta. Materace przeciwodleżynowe są dostępne m.in. w Sklepie Medycznym Zdrowie. W przypadku wielu chorych leżących ich zakup może być dofinansowany ze środków NFZ.